Rhau Georg
1486-1548
Rhaw ; Hirsutus

Né à sfeld an der Werre, en 1486, mort à Wittenberg, 6 août 1548.
Éditeur et imprimeur de musique
En 1508, il est immatriculé à l’Université d’Erfurt, en 1512, à l’université de Wittenberg, en philosophie, où il est le 27 juin 1514, bachelier ès arts.
Il travaille pendant quatre ans dans la maison d’édition de Johann Rhau-Grunenberg (vraisemblablement son oncle).
En 1518, il est nommé Kantor à Saint-Thomas de Leipzig, le 18 septembre il intègre l’université où il enseigne la théorie musicale.
En 1520, suite à son adhésion à la réforme (suite à la présence de Luther à Leipzig ?) il perd son poste à Leipzig, il est maître d’école à Eisleben puis à Hildsburghausen.
En 1523, il est de nouveau à Wittenberg où il fonde son imprimerie de livres et de partitions, devenant l’un des plus importants éditeurs de musique, à l’écart des principaux centres d’édition musicale.
Sa première femme, Anna, meurt à l’âge de 30 ans, le 23 mars 1534. On ne sait rien de son second mariage, sinon que sa veuve lui survécut.
Son frère Johann, questeur de l’école de Wittenberg, meurt le 5 février 1547, son fils Georg le 6 juillet à l’âge de 22 ans et le 27 août, son fils Johann, à l’âge de 9 ans.
Il a édité, parmi environ 240 publications, Philomathes, Martin Agricola, Galliculus, J. Walter et Spangenberg pour ce qui concerne les théoriciens de la musique.

Écrits relatifs à la musique
Enchiridion utriusque musicae a georgio Rhau congestum
Wittenberg, Johann Rhau 1517 ( 1 exemplaire conservé)
1530 (6 exemplaires conservés)
1531 (8 exemplaires conservés)
1532 (8 exemplaires conservés)
1535 (2 exemplaires conservés)
1536 (10 exemplaires conservés)
1538 (1 exemplaire conservé)
1546 (13 exemplaires conservés)
s.d. ( 1 exemplaire conservé)
1551 (5 exemplaires conservés)
1552 ( 1 exemplaire conservé)
1553 (5 exemplaires conservés)
Leipzig, Valentin Schumann 1520. Enchiridion utriusque musicae practicae a Georgio Rhawo congestum. Isagoge Ioannis Galliculi de cantus compositione [en seconde partie: Enchiridion musica mensurabilis] (18 exemplaires conservés)
Leipzig, Valentin Schumann 1581. Enchiridion musices ex variis musicorum libris depromptum rudibus huius artis tyronibusque sane quam frugiferum (2 exemplaires conservés)
A : Graz, Universitätsbibliothek - Kremsmünster, Benediktinerstift - Wien, Österreichische Nationalbiblio-thek - Wien, Universitätsbibliothek
B : Bruxelles, Bibliothèque du conservatoire royal de musique - Bruxelles, Bibliothèque Royale
CH : Zürich, Zentralbibliothek (und Bibliothek der Allgemei-nen Musikge-sellschaft)
D : Augsburg, Dominikanerkloster Heilig-Kreuz - Bamberg, Staatsbibliothek - Berlin, Staatsbi-bliothek Preußischer Kulturbesitz - Darmstadt, Hessische Landes- und Hoch-schulbibliothek, Musi-kabteilung - Dresden, Sächsische Landesbibliothek - Erlangen, Universitätsbibliothek - Frankfurt am Main, Stadt- und Universitätsbibliothek, Musik- und Theaterabteilung, Manskopfsches Museum - Freiburg i. B. Universitätsbibliothek - Göttingen, Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek - Heidelberg, Uni-versitätsbibliothek - Jena, Universitätsbibliothek - Kassel, Bibliothek des Bärenreiter-Verlags - Leipzig, Bibliothek der Thomasschule - Leipzig, Musikbibliothek - Leipzig, Stadtgeschichtliches Museum - Loccum, Klosterbibliothek - Mainz, Stadtbibliothek - München, Musiksammlung der Bayerische Staatsbibliothek - Neustadt/Aisch, Kirchenbiblio-thek im Ev.-Luth. Dekanat - Nürnberg, Bibliothek des Germanischen Natio-nalmuseums - Regensburg, Proske-sche Musikbibliothek - Trier ,Stadtbibliothek - Wittenberg, Evange-lisches Prediger-Seminar - Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek - Zwickau, Ratsschulbibliothek
DK : København, Det kongelige biblioteket
F : Bordeaux, Bibliothèque municipale - Paris, Bibliothèque de France
GB : Cambridge, University Library - Glasgow, Euing Musical library - London, British Museum - Oxford, Bodleian Library - H : Kalocsa, Bibliothèque archiépiscopale - I : Roma, Biblioteca Casanatense
J : Tokyo, Musashino Academia Musicae
NL : Den Haag, Gemeente Museum - Den Haag, Koninklijke bibliotheek.
PL : Kraków, Biblioteca jagiellonska
S : Uppsala, Universitetsbiblioteket. - Uppsala, Univer-sitetsbiblioteket.
US : Cambridge, Mass., Houghton library, Harvard university - Chicago, Ill. Newberry library - Chicago, Ill., University of Chicago Library - New Haven, Conn., School of Music Library - New York, N. Y., Music Division, New York Public Library - Rochester, N.Y., Sibley Music Library, Eastman School of Music - Washington, D.C., Music Division, Library of Congress
Fac-similé de l'Enchiridion utriusque musicae practicae (Musica plana). Dans «Documenta Musicologica» (1, 1), International Musicological Society and the International Association of Music Libraries, Bärenreiter, Kassel 1951.
Les éditions Bärenreiter ont consacré une collection aux livres édités par Georg Rhau. Musikdrucke aus den Jahren 1538-1545 in « prakt. Neuausgeben, begr. v. Hans Albrecht, fortgef. in Verbindung mit der Arbeitsstätte für Gottesdienst und Kirchenmusik der evangelische luth. Landeskirche von Hannover von Joachim Stalmann », Kassel 1955-1990 [1-2, Balthasar Resinarius, Responsorium numero octoginta I/II. 1543; 3, Symphoniae jucundae atque adeo breves 4 vocum,1538; 4, Vesperarum precum officia. 1540; 5, Magnificat octo modorum seu tonorum numero XXV. 1544; 6, Bicinia gallica, latina, germanica [...] (I/II), 1545; 7, Sixt Dietrich, Novum ac insigne opus musicum XXXVI, Antiphonarum. 1541; 8, Officia pascalia de Resurrectione et Ascensione Domini. 1539; 9, Tricinia. 1542; 10, Selectae harmoniae de Passione Domini. 1538.
Fac-similé Bayerische Staatsbibliothek, Digitale Bibliothek, Münchener Digitalisierungszentrum
Bibliographie
BENZING JOSEF (1904-....), Die Buchdrucker des 16. und 17. Jahrhundert im deutschen Sprachgebiet. Wiesbaden 1963, p. 468 [Ergänzungen zur Bibliographie der zeitgenössischen Lutherdrucke. Im Anschluß an die Lutherbibliographie Joseph Benzings, par Helmut Claus & Michael A. Pegg, Gotha 1982]–, Lutherbibliographie. Baden-Baden 1966
BLUME FRIEDRICH (1893-1975), Geschichte der evangelischen Kirchenmusik. Kassel, Basel, Paris, London, Ney York 1965
GOßLAU WERNER (*1910), Die religiöse Haltung in der Reformationsmusik, nachgewiesen an den «Newen Deudschen Geistlische Gesengen» des Georg Rhaw 1544. Ein Beitrag zur Musikanschauung des 16. Jahrhundert, Kassel 1933, p. 73-77
KÜHN HEINRICH, Der Wittenberger Buch- und Papierhandel im 16. Jahrhundert. Dans «450 Jahre Reformation», éd. par Leo Stern & Max Steinmetz, Berlin 1967, p. 301-321
MOSER HANS JOACHIM (1889-1967), Die evangelische Kirchenmusik in Deutschland. Berlin-Darmstadt 1954, p. 67-69
SCHRADE LEO (1903-1964), The Editorial Practice of Georg Rhau. Dans «The musical Heritage of the Church» Valparaiso (Ind.) 1949
VOLZ HANS (*1904), Martin Luthers deutsche Bibel. Entstehung und Geschichte der Lutherbibel. Eingel. v. Friedrich Wilhelm Kantzenbach, éd. par Henning Wendland, Hamburg 1978, p. 94-97
WÖLBING WILLI, Der Drucker und Musikverleger Georg Rhaw. Ein Beitrag zur Drucker- und Verlagstätigkeit im Zeitalter der Reformation (thèse). Berlin 1922
Dictionnaire des écrits relatifs à la musique
Novembre 1995-16 aout 2022
© musicologie.org.


À propos - contact |
S'abonner au bulletin
| Biographies de musiciens | Encyclopédie musicale | Articles et études | La petite bibliothèque | Analyses musicales | Nouveaux livres | Nouveaux disques | Agenda | Petites annonces | Téléchargements | Presse internationale | Colloques & conférences | Collaborations éditoriales | Soutenir musicologie.org.
Musicologie.org,56 rue de la Fédération, 93100 Montreuil. ☎ 06 06 61 73 41.
ISSN 2269-9910.
Mardi 20 Janvier, 2026

