À propos du site
Statistiques du site
S'abonner au bulletin
Liste musicologie.org
Collaborations éditoriales

Biographies
Encyclopédie musicale
Discographies
Iconographies
Articles et études
Textes de référence

Analyses musicales
Cours d'écriture en ligne

Nouveaux livres
Périodiques

Annonces & annuaires
Forum
Téléchargements

Vu et lu sur la Toile
Presse internationale
Forums et listes

Colloques & conférences
Universités françaises
Universités au monde
Quelques bibliothèques
Quelques Institutions
Quelques éditeurs

Rechercher sur rEm

Exact

Résultats/page

Bulletin Officiel
Journal Officiel
Bibliothèque de France
Library of Congress
British Library
ICCU (Opac Italie)
München (BSB)
BN Madrid
SUDOC
Pages jaunes
Presse internationale


S'abonner au bulletin (courriel vide)
Liens vers des dictionnaires et des collections de notices en ligne

| a | b | c | d | e | f | g | h |i | j | k | l | m |
| n | o | p | q | r | s | t | u | v | w | x | y | z

  Carissimi Giacomo
1605-1674
Carissimi

Baptisé le 18 avril 1605 à Marino près de Rome — mort le 12 janvier 1674 à Rome.

Son père, Amico (1548-1633) est tonnelier. Il se marie avec Livia (1565-1622) le 14 mai 1595. Ils ont 7 enfants. Jacomo est le plus jeune.

On ne sait rien de ses premières études musicales.

En octobre 1623 il est choriste à la cathédrale de Tivoli sous l'autorité des maîtres de chapelle Aurelio Briganti Colonna, Alessandro Capece et Francesco Manelli. D'octobre 1624 à octobre 1627, il y tient les orgues.

Il se fixe à Assise, où il maître de chapelle à la cathédrale San-Ruffino de 1628 à 1629.


La Cathédrale San-Ruffino à Assise

Il est au service de Bernardino Castorio, recteur du « Collegio Germanico e Hungarico » de Rome. Le Maître de chapelle Lorenzo Ratti quitte ses fonctions. Carissimi prend sa succession à la fin 1629, et y restera tout au long de sa vie. Cette institution jésuite accueillait des étudiants de langue allemande pour être formés à la prêtrise.


Le Collgio Germanico (à droite) et l'église Saint-Apollinaire

En 1637, il reçoit sa première tonsure. Il obtient du pape Urbain VIII, un bénéfice à la chapelle Santa Maris de Nazareth à Ravenne. Il a le protection du cardinal Cesare Colonna.

Après la mort de son frère Giovanni Francesco en 1638 puis de son épouse Livia deux ans plus tard, il a la garde de son neveu et de sa nièce Domenico (né en 1623) et Angela ( née en 1626).

Angela entre au couvent en 1641 aux frais de son oncle. Elle meurt avant la fin du mois de novembre 1646. Domenico étudie au Collegio Germanico entre 1640 et 1650. En 1641 il est impliqué dans un meurtre. Le cardinal Giromamo Colonna obtient sa libération de la prison de Genazzo. Il se noie le 15 juillet 1650.

Carissimi ne semble pas désirer quitter Rome. Malgré les sollicitations, il ne postule pas la succession de Monteverdi à Saint-Marc de Venise, refuse un poste de maître de chapelle dans une cathédrale noon identifiée, et décline l'offre de service appuyée au profit de l'archiduc Leopold William, à Bruxelles.

En 1647, il publie L’amorose passioni di Fileno à Bologne, qui a été présenté dans la maison d'un Signor Casali. Il compose en 1648, Jephté (oratorio).

À partir de 1650, il dirige la musique à l’église San Marcello en plusieurs occasions.

À partir de 1958, il développe une activité de prêteur financier. Il s'enrichit et montre une certaine générosité domestique, mais encore en 1659, il rémunère de sa propre poche deux sopranos pour le Collegio Germanico.

La reine Christine de Suède qui réside à Rome depuis 1655, le nomme le 18 juillet 1656, maître de chapelle de sa musique de chambre. Il donne en son honneur Il sacrificio d’Isacco au Collegio Germanico. On suppose qu'une bonne partie d sa musique profane a été composée pour le reine.

Carissimi a, entre autres, Marc-Antoine Charpentier, Bassani, Cesti, Bononcini, Alessandro Scarlatti, Johann Philip Krieger, Johann Caspar von Kerll comme élèves.

Il est surtout remarqué pour ses oratorios. L’Église attache un grand prix à son œuvre : un bref du pape en interdit le prêt et l’aliénation de se partitions. Les jésuites en ont la garde, mais quand en 1773 l’ordre est supprimé, tout est détruit. Il ne reste que les quelques œuvres qui ont été copiées ou imprimées. Le traité de musique lui est attribué par défaut, car on ne connaît pas l’original duquel il est dit être traduit en allemand.

Catalogue indicatif des œuvres

  • Jephte, oratorio sacré (fragment publié par Kircher, Musurgia)
  • Jonas,  oratorio sacré
  • Balthazar, oratorio sacré
  • Judicium Salomonis, oratorio sacré (publié dans « Continuatio Theatri Musici » (1669), comme une composition de Samuel Bockshorn (Capricornus), mais considéré comme une œuvre de Carissimi par Brossard, dans son « Dictionnaire de musique »
  • Dives Malus, oratorio sacré
  • Diluvium Universale,  oratorio sacré
  • Extremum Dei Judicium,  oratorio sacré (Copie au Conservatoire de Bruxelles)
  • Daniele, oratorio sacré (Manuscrit partiel au British Museum de Londres)
  • Histoire d' Abramo e Isacco, oratorio
  • Histoire d'Ezechia, oratorio
  • Histoire de Job, oratorio
  • Vir frugi et pater familias (manuscrit partiel à la Bibliothèque nationale de France)
  • Lamentatio Damnatorum (publié dans « Sacri Concerti Musicali »1697)
  • Felicitas beatorum, oratorio sacré
  • Martyres, oratorio sacré (manuscrit partiel à Hambourg et à Paris)
  • Missa a 5 et a 9 vocum selectis quibusdam Cantionibus, Colonia 1666
  • Missa l'Homme armé a 12 v. (manuscrit Cappella Laterana, Roma)
  • Messes (Bibliothèques : Amsterdam : Brittich Museum, Londres ; National-Bibliothek, Wien ; Bibliothèque de la cathédrale de Pistoja ; Conservatoire Martini de Bologne)
  • Motets (manuscrits 103, 68, 59, 3100, Staatsbibliothek Berlin)
  • L'impie ; Sur la Charité; Sur le Purgatoire, motets (Ms. Res. F. 934 a, Cons. Paris)
  • 5 Motets (manuscrit à Christ Church, Oxford)
  • 13 cantates profanes, Codex Chigi (dont Crolla il mondo) [manuscrit Biblioteca Varticana, Roma]
  • 4 cantates profanes, Codex Barberini (dont I naviganti)  [manuscrit Biblioteca Varticana, Roma]
  • 39 cantates profanes, Bibliothèque de San Pietro a Maiella, Naples
  • Environ 14 cantates profanes, Bibliotèque du Conservatoire Cherubini à Florenz
  • 10 Arias, dans le « Musicale Correr » de Venise
  • 20 cantates profanes, Conservatoire Martini,  Bologne;
  • 31 cantates profanes, dans différents manuscrits (dont I Ciechi, I filosofi)
  • 2 cantates extraites de Giudizio Universale, sur des textes de Domenico Benigni, Bibliotaca Estense, Modena
  • L'Histoire des Cyclopes, plaisanterie
  • Histoire de l'Âne, plaisanterie
  • Le Requiem burlesque latin et français, plaisanterie (manuscrit Rés. F. 934 a, Bibliothèque nationale de France, fonds du Conservatoire)

Écrits relatifs à la musique

Ars cantandi; das ist: Richtiger und aussführlicher Weg, die Jungend aus dem rechten Grund in der Sing-Kunst zu unterrichten; durch weiland den weltberühmten Herrn Giovan Giacomo Carissimi, in welscher Sprach aufgestzt; Nunmehro aus derselben aber von einem Music-Freund in unsere Mutter-sprach gerbracht und in Druck gegeben

Éditions

  • Augsburg, Jacob Koppmayer 1692 (1 ex.)
  • Augsburg, Jacob Koppmayer 1693 (3 ex.)
  • Augsburg, Jacob Koppmayer 1696 (10 ex.)
  • Augsburg, Andreas Maschenbauer 1701 (2 ex.)
  • Augsburg, Daniel Walder 1708 (2 ex.)
  • Augsburg, Daniel Walder 1718 (5 ex.)
  • Augsburg, Mertz & Mayer (4 ex.)

Localisation des livres imprimés

  • A : Salzburg, Museum Carolino-Augusteum
  • B : Bruxelles, Bibliothèque Royale
  • CH : Basel, Universitätsbibliothek - Einsiedeln, Stiftsbibliothek
  • D: Augsburg, Dominikanerkloster Heilig-Kreuz - Berlin, Staatsbibliothek Preußischer Kulturbesitz - Berlin-Charlottenburg, Bibliothek der Staatlichen Hochschule für Musik und darstellende Kunst - Dres-den, Sächsische Landesbibliothek - Hannover, Niedersächsische Landesbibliothek - Leipzig, Musikbibliothek - Mainz, Stadtbibliothek - München, Musiksammlung der Bayerische Staatsbibliothek - Regensburg, Proskesche Musikbibliothek
  • DK : København, Det kongelige biblioteket
  • F : Paris, Bibliothèque de France, fonds du Conservatoire
  • I : Roma, Biblioteca Casanatense
  • NL: Den Haag, Gemeente Museum S : Stockholm, Kungl. Musikaliska Akademiens Bibl.
  • US: Boston, Mass., Music Department, Boston Public Library - Washington, D.C., Music Division, Library of Congress - Stanford, Calif., Memorial Library of Music, Stanford University

Bibliographie

  • BALILLA PRATELLA FRANCESCO, Giacomo Carissimi e i suoni oratori. Dans «Revue de Musicologie» (27) 1920
  • BALILLA PRATELLA FRANCESCO, Scritti vari di pensiero, di arte e di storia musicale: evoluzione di sensibilita e di idee. Bologna, Bongiovanni 1932 [298 p., 23 cm]
  • BEVERIDGE L. P., Giacomo Carissimi, a Study of his Life and his Music with Latin Text (thèse). Harvard 1944
  • BIANCHI LINO (*1920), Carissimi. Roma, de Santis 1969 [302 p., pl., 22 cm]
  • —, Carissimi Giacomo (1605-16749. Oratorios [...] Historie ed oratorî. Roma, Istituto italiano per la storia della musica, presso l’ Accademia nazionale di S. Cecilia 1951-(1989)
  • BOURDELOT PIERRE, Histoire de la musique. Paris 1715
  • BRENET MICHEL, Les oratorios de Carissimi. Dans «Revue de Musicologie» (4) 1897
  • BUFF IVA M., Catalog of the sacred works of Giacomo Carissimi: the motets, masses, oratorios, and miscellaneous liturgical compositions. Rochester (NY), I. M. Buff 1974
  • —, A thematic catalog of the sacred works of Giacomo Carissimi. Clifton, N. J., European American Music Corp v. 1979
  • CAMETTI ALBERTO (1871-1935), Primo contributo per una biografia di Giacomo Carissimi. Dans «Revue de Musicologie» (24) 1917
  • CHRYSANDER FRIEDRICH, Carissimi Oratorien. Dans «Monatshefte für Musikgeschichte» (29) 1897
  • DIXON GRAHAM, Carissimi. Oxford studies of composers (20). Oxford; New York: Oxford University Press 1986 [vii-84 p., musique, 22 cm, index]
  • DOUGLAS JAMES RANKIN, The art of singing: a translation in English of «Ars cantandi» from an edition of 1693 of a German translation of the original in Italian by Giacomo Carissimi. 1949 [Microforme]
  • GHISI FEDERICO (1901-1975), Due Cantate del Giudizio Universale di Giacomo Carissimi. Dans «Rassegna Musicale Italiana» (18) 1948
  • –,      The Oratorios of Giacomo Carissimi in Hamburg Staatsbibliothek. Dans «Kongress-Bericht, Lüneburg» 1950
  • JONES ANDREW V., (*1947). The motets of Carissimi. Ann Arbor, UMI Research Press v. 1982
  • KIRCHER ANATHASIUS, Musurgia Universalis. Rome 1650
  • La scuola romana: G. Carissimi, A. Cesti, M. Marazzoli. Scritti di A. Bruers [et al.] pubblicati in occasione della «X settimana musicale senese» 16-22 settembre 1953. Siena, Ticci 1953 [106 p., ill., 24 cm]
  • LIONNET JEAN, Carissimi copié par l’atelier Philidor. Dans «Bulletin de l’atelier d’études sur la musique française des XVIIe et XVIIIe siècles», publié par le Centre de Musique Baroque de Versailles
  • MASSENKEIL GÜNTHER, Die Wiederholungsfiguren in den Oratorien Giacomo Carissimis. Dans «Archiv für Musikwissenschaft» (13) 1956
  • –,      Zur Frage der Dissonanzbehandlung in der Musik des 17. Jahrhunderts. Dans «Les colloques de Wégimont» 1957. Paris, les Belles Lettres 1963
  • –,      Die oratorische Kunst in den lateinischen Historien und Oratorien Giacomo Carissimis (thèse). Mainz 1952
  • MATTHESON JOHANN, Grundlage einer Ehren-Pforte, Hambourg 1740
  • QUITTARD HENRY, Giacomo Carissimi. Dans «Tribune de Saint-Gervais» 1900
  • ROSE GLORIA, Giacomo Carissimi, 1605-1674. The Wellesley edition cantata index series, fasc. (5), Wellesley, MASS, Wellesley College 1966 [1 v., musique, 30 cm]
  • –,      The Cantatas of Giacomo Carissimi (thèse). Yale 1959; «The Musical Quarterly» (XLVIII) 1962
  • SARTORI CLAUDIO, Giacomo Carissimi, catalogo delle opere attribuite. Milano, Finarte v. 1975
  • SCHERING ARNOLD, Geschichte des Oratoriums. Leipzig 1911
  • STEINHUBER A., Geschichte des Collegium Germanicum Hungaricum in Rom. Fribourg/Br. 1895

Discographie

 [1 / 166 ] Giacomo Carissimi
Ten Motets
Consortium Carissimi – Disque NAXOS, 2001, 8555076, enregistré en 2000.
1. Surgamus In Eamus, Properemus — 2. Qui Est Hic Vir — 3. O Vos Populi — 4. In Te In Domine, Speravi — 5. Lucifer —   — 6. O Vulnera Doloris  — 7. Quasi Aquila — 8. In Coena Domini (Lamentationes Jeremiae Prophetae) — 9. Qui Tandem Sunt Mundi Deliciae — 10. Suscitavit Dominus 

 

 [2 / 166] Carissimi
Damnatorum lamentatio
Hitoria di Jehpte

Le parlement de musique, Martin Gester, dir. et orgue. Disque Opus 111, 2003.
1.Damnatorum Lamentatio —  2.Historia Di Jephte — 3. (Lelio Colista) Sinfonia In Re Minore — 4. (Girolamo Fescobaldi) O Mors Illa — 5. (Girolamo Fescobaldi)  Deus Noster — 6. (Leio Colista) Sinfonia in Sib maggiore — 7. (Giacomo Carissimi) Felicitas Beatorum

Jean-Marc Warszawski
25 décembre 2006
révision 20 mars 2007


Références / musicologie.org 2006